Oficjalny portal: Publiczna Szkoła Podstawowa nr 7

PRZECIĄŻENIE PSYCHICZNO-SENSORYCZNE.
JAK SOBIE Z NIM RADZIĆ?

1.    Przelej myśli na papier – zapisz wszystko co właśnie krąży Ci po głowie, możesz użyć notatnika w telefonie lub kartki papieru. Bez oceniania, bez porządkowania – po prostu pisz. To ćwiczenie zmniejszy obciążenie poznawcze, ponieważ mózg przestaje aktywnie monitorować te myśli = efekt obniżenia napięcia.
2.    Zrób jedna rzecz – niedoskonale, bez planu, bez dopracowanych szczegółów, tak jak wyjdzie. To skuteczny sposób na obniżenie napięcia perfekcyjności, które mocno nas przeciąża.
3.    Zamknij 3 otwarte pętle – zrób jedną rzecz – zamknij trzy najmniejsze, najszybsze rzeczy zadaniowe w swojej głowie. To może być odpisanie na wiadomość, sprzątniecie śmieci, zapisanie notatki. Mózg natychmiast obniży napięcie, kiedy domknie mikro-zadania.
4.    Zatrzymaj się i zrób 30-sekundowy skaner ciała jak listę zadań: ramiona, szczęka, plecy, brzuch. Wybierz jedno miejsce, które jest najbardziej spięte, rozluźnij je, wykonaj kilka ćwiczeń lub prosty masaż.
5.    Zresetuj 1 sensoryczny bodziec np. wyłącz powiadomienia, zamknij 5 otwartych kart w przeglądarce, wycisz telefon. Zmniejszenie szumu bodźców = spadek obciążenia.


10 PODSTAWOWYCH FAKTÓW O ZABURZENIACH INTEGRACJI SENSOEYCZNEJ
żródłó: " Sensational Kids: Hope and Help for Children With Sensory Processing Disorder (SPD)" Lucy Jane Miller (PhD, OTR)
• Zaburzenia integracji sensorycznej to kompleksowe zaburzenie pracy mózgu wpływające na życie dzieci i dorosłych 
• Istnieją kwestionariusze dla rodziców, badania kliniczne oraz protokoły badań, pozwalające rozpoznać u dzieci zaburzenia integracji sensorycznej. 
• W całej populacji co najmniej 1 na 20 osób jest dotknięta zaburzeniami integracji sensorycznej. 
• Wśród dzieci szczególnie uzdolnionych oraz tych z ADHD, autyzmem i zespołem kruchego chromosomu X prawdopodobieństwo występowania zaburzeń integracji sensorycznej jest znacznie wyższe niż wśród reszty populacji. 
• Badania pozwoliły odkryć znaczące różnice w fizjologii dzieci z zaburzeniami integracji sensorycznej w porównaniu z tymi, które rozwijają się typowo. 
• Symptomy zaburzeń integracji sensorycznej są wyjątkowe i nie mogą być wytłumaczone przez żadne inne znane zaburzenia. 
• Zaburzenia integracji sensorycznej mogą być dziedziczone. 
• Badania laboratoryjne wykazały, że sympatyczny (pobudzający) i parasympatyczny (hamujący) układ nerwowy u dzieci z zaburzeniami integracji sensorycznej nie funkcjonują w typowy sposób. 
• Badania dowodzą również, że terapia integracji sensorycznej jest skutecznym sposobem ograniczania wpływu symptomów tych zaburzeń na życie dziecka. 

JAK SKUTECZNIE PRACOWAĆ Z UCZNIEM PRZECIĄŻONYM?
Jak skutecznie pracować z uczniem przeciążonym emocjonalnie i sensorycznie?
Uczniowie coraz częściej przychodzą do szkoły z dużym napięciem, niewyregulowanymi emocjami, trudnościami w koncentracji i poczuciem przytłoczenia. Wielu z nich nie potrafi jeszcze rozpoznawać swoich uczuć, nazywać ich ani w zdrowy sposób radzić sobie z frustracją, stresem czy lękiem. Efekt? Wycofanie, impulsywność, agresja, nagłe wybuchy emocjonalne, odmowa pracy, „bunt”, a czasem pozorna obojętność. To nie są zachowania „trudnych” uczniów. To reakcje dziecka, które jest przeciążone emocjonalnie i nie ma narzędzi, by poradzić sobie inaczej.
Czym jest przeciążenie emocjonalne?
Przeciążenie emocjonalne to stan, w którym uczeń doświadcza tak wielu napięć, bodźców i trudnych emocji naraz, że jego układ nerwowy przestaje radzić sobie z ich przetwarzaniem. W praktyce oznacza to przechodzenie z pozornego spokoju w gwałtowne reakcje – wybuchy złości, wycofywanie się, płacz, zamrożenie czy impulsywne zachowania. Dziecko, które jest przeciążone, nie robi tego „na złość” – ono po prostu traci dostęp do swoich zasobów, bo jego mózg działa w trybie alarmowym. W takiej sytuacji nie pomaga ani tłumaczenie, ani dyscyplinowanie, bo uczeń nie jest w stanie logicznie analizować sytuacji; potrzebuje przede wszystkim regulacji i poczucia bezpieczeństwa, aby móc wrócić do równowagi. Jak rozpoznać, że uczeń jest przeciążony emocjonalnie?
W trakcie lekcji możesz zauważyć sygnały ostrzegawcze, takie jak:
•    wiercenie się lub tupanie,
•    narastająca drażliwość,
•    podniesiony ton głosu,
•    unikanie kontaktu wzrokowego,
•    zamrożenie – uczeń wpatruje się w stół,
•    przyspieszony oddech,
•    ściskanie dłoni, przedmiotów,
•    odmawianie współpracy.
Najważniejsze: te sygnały często pojawiają się wcześniej niż sam wybuch emocjonalny. Odczytanie ich pozwala zapobiec eskalacji.
Jak pracować z uczniem, który jest przeciążony emocjonalnie?
Poniżej kilka sprawdzonych praktyk, które ułatwią Ci
1. Zadbaj o przewidywalność – jasna struktura to podstawa
Uczniowie przeciążeni emocjonalnie dużo lepiej funkcjonują, gdy wiedzą, czego się spodziewać.
Wprowadź i powtarzaj:
– cel lekcji,
– plan w 2–3 krokach,
– stałe rytuały,
– wyjaśnienie nadchodzących zmian („za 5 minut kończymy pracę w grupach”).
Przewidywalność to poczucie bezpieczeństwa. A bezpieczeństwo to mniej wybuchów i płynniejsze lekcje.
2. Mów krótkimi, prostymi komunikatami
Dziecko przeciążone emocjonalnie ma ograniczoną zdolność przetwarzania informacji. Długie komunikaty powodują stres i dezorganizację.
Zamiast:
„Zaraz wrócimy do tego zadania, ale najpierw otwórzcie zeszyty i przygotujcie kartki, bo chciałabym, żebyście wykonali krótką notatkę…”
Powiedz:
„Najpierw otwieramy zeszyt.”
Prosto, spokojnie, krok po kroku.
3. Wprowadź mikropauzy regulacyjne
Krótka przerwa działa jak reset dla układu nerwowego. Uczniowie przeciążeni emocjonalnie często potrzebują ich częściej niż inni. Czasem krótka chwila oddechu, przeciągnięcie ramion lub wypicie kilku łyków wody potrafi zdziałać cuda. Dla niektórych uczniów to jedyna droga, by wrócić do stanu spokoju.
4. Zadbaj o ton głosu – nauczyciel jako regulator
Uczeń przeciążony bardzo mocno „czyta” emocje dorosłych.
Twój głos może:
– wyciszać,
– napinać,
– podnosić emocje,
– lub je łagodzić.
Zasada jest jedna: mów wolniej i ciszej niż zwykle. Taki ton sam z siebie obniża napięcie.
5. Nazwij emocje ucznia – ale bez oceniania
Dzieci przeciążone często nie wiedzą, co czują. Pomaga delikatne nazywanie:
„Widzę, że jesteś zdenerwowany.”
„Wygląda na to, że coś Cię frustruje.”
„Chyba jest tego dla Ciebie za dużo.”
Uwaga: nie interpretujemy przyczyn: „Na pewno jesteś zły, bo nie zrobiłeś zadania”. To zwiększa opór.
6. Ustal sygnał awaryjny
Wiele szkół stosuje „kartę przerwy”, ale możesz wdrożyć prostszy system. Ustal z uczniem gest lub słowo, które oznacza „potrzebuję chwili”. Daje mu to poczucie wpływu i zmniejsza napięcie.
7. Ogranicz bodźce – mniej rzeczy, mniej hałasu
Przeciążenie emocjonalne często idzie w parze z przeciążeniem sensorycznym.
Pomocne może być:
– posadzenie ucznia dalej od hałaśliwych kolegów,
– usunięcie nadmiaru dekoracji z najbliższego otoczenia,
– wyznaczenie miejsca cichej pracy.
8. Podziel zadanie na mniejsze fragmenty
Duże zadania powodują lęk. Uczeń przeciążony myśli: „To za dużo, nie dam rady” – i zaczyna się spirala stresu.
Zamiast jednego dużego etapu – daj trzy małe.
Każdy wykonany fragment to mini-sukces, który stabilizuje emocje.
9. Bądź konsekwentny – ale nie surowy
Konsekwencja jest kluczowa, jednak nie może być mylona z twardością.
Uczeń przeciążony emocjonalnie źle reaguje na groźby, krzyk, sarkazm, czy zawstydzanie.
Skuteczna konsekwencja to ta, która jest spokojna, przewidywalna i krótko zakomunikowana.
10. Po kryzysie – krótkie podsumowanie, nie analiza
Po wybuchu emocjonalnym dziecko często odczuwa wstyd. Długie rozmowy o zachowaniu mogą ten wstyd pogłębić.
Lepsze są krótkie podsumowania:
„Wiem, że było Ci trudno.”
„Następnym razem spróbujemy…”.
„Co może Ci pomóc, kiedy czujesz, że zaraz wybuchniesz?”
Zawsze nastawione na przyszłość.
Co zrobić, gdy uczeń ma problemy emocjonalne?
Dla dziecka przeciążonego emocjonalnie nauczyciel jest regulatorem. Twoja obecność może obniżać napięcie lub je intensyfikować.
Buduj relację przez:
•    krótkie rozmowy,
•    zauważanie drobnych sukcesów,
•    humor,
•    spójność,
•    spokojny sposób komunikacji.
Relacja nie rozwiąże wszystkich problemów, ale bez niej żadna technika nie będzie działać długofalowo.
Źródło: https://gaudeamus.net.pl.
Katarzyna Strzelczyk
PLASTYKA W EDUKACJI SENSORYCZNEJ

Plastyka w integracji sensorycznej to doskonały sposób na stymulowanie różnych układów sensorycznych dzieci i wspomaganie ich rozwoju. Aktywności plastyczne angażują wiele zmysłów jednocześnie, co jest kluczowe w procesie integracji sensorycznej. Dzieci, bawiąc się różnorodnymi materiałami, kształtują zdolności motoryczne, rozwijają percepcję dotyku, wzroku, a także koordynację ruchową. Plastyka w tym kontekście staje się więc narzędziem do osiągania celów terapeutycznych.

Korzyści z włączenia plastyki do terapii integracji sensorycznej:
1.    Stymulacja zmysłu dotyku: Praca z różnymi materiałami o różnych fakturach (np. glina, piasek, guma, masa solna) pozwala dziecku na różnorodną stymulację dotykową.
2.    Rozwój motoryki małej i dużej: Wykonywanie prac plastycznych, takich jak malowanie, rysowanie, wycinanie, klejenie, wzmaga precyzyjność ruchów rąk i palców, co poprawia koordynację.
3.    Relaksacja: Praca plastyczna może działać uspokajająco i redukować napięcie, co jest szczególnie istotne w przypadku dzieci z nadwrażliwościami sensorycznymi.
4.    Wspieranie koncentracji: Twórcze zadania plastyczne wymagają uwagi i skupienia, co może pomóc dzieciom w nauce koncentracji.

Przykłady aktywności plastycznych w integracji sensorycznej:
1.    Masa solna
Korzyści: Stymuluje zmysł dotyku, rozwija motorykę małą.
Jak to zrobić: Masa solna jest idealnym materiałem do ugniatania, formowania i modelowania. Dzieci mogą tworzyć różne kształty, figury, a następnie malować swoje prace.
2.    Malowanie palcami
Korzyści: Rozwija zmysł dotyku i wzroku, a także koordynację ręka-oko.
Jak to zrobić: Zamiast tradycyjnych pędzli dzieci używają swoich palców, aby nanosić farby na kartki. Można dodać różne tekstury (np. piasek, folia bąbelkowa) do farb, co wzmocni stymulację sensoryczną.
3.    Praca z materiałami o różnych fakturach
Korzyści: Stymuluje zmysł dotyku, rozwija zdolności motoryczne.
Jak to zrobić: Dzieci mogą tworzyć kolaże z różnych materiałów (np. tkaniny, papier, drewno, guma, pióra), co pozwala na odczuwanie różnorodnych tekstur i rozwój wyobraźni.
4.    Pieczenie i zabawy z ciastoliną
Korzyści: Stymulacja dotykowa, rozwój motoryki małej, rozładowanie napięcia.
Jak to zrobić: Dzieci mogą ugniatać, formować, wałkować ciastolinę, co angażuje nie tylko zmysł dotyku, ale również usprawnia motorykę małą. Jest to też świetny sposób na wprowadzenie elementów matematycznych (np. liczenie kulek, tworzenie kształtów geometrycznych).
5.    Zabawy w piasku i wodzie
Korzyści: Stymulacja zmysłów dotyku, propriocepcji, przedsionkowego.
Jak to zrobić: Dzieci mogą tworzyć budowle z piasku, zanurzać ręce w wodzie, przelewać ją przez różne pojemniki. Można też łączyć piasek z farbami, tworząc wspólnie malunki na piasku.
6.    Malowanie z wykorzystaniem różnych narzędzi (np. szczoteczek do zębów, gąbek, sznurka)
Korzyści: Stymulacja wzroku, dotyku, rozwoju motoryki dużej.
Jak to zrobić: Dzieci używają nietypowych narzędzi do malowania, co rozwija kreatywność oraz umożliwia odkrywanie nowych form wyrażania siebie przez sztukę. Można także tworzyć odbitki przy użyciu gąbek czy kawałków materiału.
7.    Tworzenie rysunków za pomocą różnorodnych narzędzi (np. kredki, węgiel, farby, pastele)
Korzyści: Wzmacnia koncentrację, rozwija zdolności manualne, uspokaja.
Jak to zrobić: Można organizować zadania, w których dzieci mają stworzyć obrazek przy użyciu różnych technik. Używanie węgla, pasteli czy farb daje możliwość eksperymentowania z różnymi fakturami, co wzbogaca doświadczenia sensoryczne.

Katarzyna Strzelczyk




ĆWICZENIA Z DYSKIEM

Podczas zajęć Integracji Sensorycznej uczniowie wykonują ćwiczenia, które pozytywnie wpływają na wiele aspektów.
Są to ćwiczenia na dysku sensorycznym /poduszce/, który wykorzystujemy podczas zadań do doskonalenia równowagi, koordynacji, motoryki małej i dużej, wykonujemy również zadania na koncentrację uwagi, podczas gdy dziecka stoi na dysku i utrzymuje równowagę.
Ćwiczenia z dyskiem mają szerokie zastosowanie od ćwiczeń równowagi po ćwiczenia, które zwiększą siłę mięśni głębokich, poprawią stabilność stawów i pomogą w walce z wadami postawy. Ćwiczenia te zwykle nie są trudne w wykonaniu i będą odpowiednie dla osób o różnym stopniu aktywności. Do popularnych ćwiczeń można zaliczyć:
•    balansowanie ciałem w pozycji stojącej - ćwiczenie polega na staniu na dysku obiema nogami i staraniu się o utrzymanie równowagi napinając przy tym brzuch i utrzymując wyprostowaną postawę ciała.
•    balans na jednej nodze - aby wykonać ćwiczenie należy stanąć na dysku na jednej nodze, napiąć mięśnie brzucha i utrzymywać równowagę przez 30 sekund, drugą nogę należy mieć wtedy zgiętą w kolanie i w biodrze do kąta 90 stopni.
•    wykroki  - jedną nogą należy stanąć na dysku, a drugą wykonać wykrok do tył, cały czas należy utrzymywać wyprostowaną pozycję ciała, następnie należy wrócić do pozycji wyjściowej.
•    przysiad - dyski należy ułożyć na szerokość bioder, aby zapewnić sobie stabilną podstawę, następnie stanąć na obu poduszkach i wykonać przysiad spinając w tym czasie mięśnie pośladków i utrzymując stabilną postawę.
•    asymetryczny przysiad - należy stanąć stopami na szerokość barków i jedną stopę dać na dysk, należy wykonywać przysiad uginając kolana do kąta prostego.
•    dynamiczne siedzenie - dysk sprawdza się podczas siedzenia, gdyż zapewnia niestabilne podłoże, które wymusza prace mięśni, korygując postawę i zapewniając równomierne obciążanie kręgosłupa. Siedzenie na dysku powoduje, że brzuch musi być cały czas napięty, aby utrzymać wyprostowaną postawę kręgosłupa. Dzięki temu dysk poduszka sensomotoryczna spowoduje wzmocnienie stabilizacji kręgosłupa, a także w długiej perspektywie zniesie jego ewentualne dolegliwości bólowe.
•    masaż stóp - pompowany dysk sensomotoryczny może być wykorzystywany do masażu stóp, produkt z jednej strony posiada wypustki, które pobudzają receptory znajdujące się na stopach, dzięki którym działanie poduszki sensomotorycznej znacznie zmniejsza napięcie na stopach i w całym ciele.

Katarzyna Strzelczyk

ĆWICZ UMIEJĘTNOŚĆ WYCINANIA

Powody, dla których dzieci powinny ćwiczyć wycinanie:
1.Uczy cierpliwości i skupienia uwagi – wymaga dokładności i precyzji. Dzieci uczą się kontrolować ruchy dłoni, skupiać na zadaniu i dążyć do osiągnięcia zamierzonego celu.
2.Wspomaga zdolności szkolne.
Uczniowie, którzy potrafią dobrze wycinać, mogą lepiej radzić sobie z ćwiczeniami kreatywnymi, plastycznymi, które wymagają precyzji i dbałości o szczegóły.
3. Pobudza kreatywność. Dzieci mogą pokazać swoją kreatywność poprzez wycinanie różnych wzorów i kształtów, mogą tworzyć własne projekty, co sprzyja rozwijaniu myślenia poza schematami.
4.Rozwija motorykę małą – wycinanie wymaga precyzyjnej kontroli nadaruchami dłoni. Ćwicząc tą umiejętność uczniowie doskonalą motorykę małą, co pozytywnie wpływa na zdolności manipulacyjne palców, pisarskie, malarskie.
5. Rozwija percepcję wzrokowo-przestrzenną.
To nauka rozpoznawania wzorów, kształtów, symetrii, struktur przestrzennych .

Katarzyna Strzelczyk

WARTO WIEDZIEĆ - CHODZENIE NA PALCACH

Najczęściej wymieniane przyczyny to: etapy rozwoju dziecka, zaburzenia napięcia mięśniowego, zaburzenia integracji sensorycznej, zaburzenia ze spektrum autyzmu, porażenie mózgowe, dystrofie mięśniowe, skrócone ścięgno Achillesa, zbyt napięta tylna taśma mięśniowa.
Pamiętaj, nie bagatelizuj chodzenia na palcach, gdyż może to powodować wady postawy, nieprawidłowe funkcjonowanie stopy i inne.
Profilaktyka:
•    wzmacnianie mięśni brzuch i nóg
•    chodzenie po torach przeszkód, ścieżkach sensorycznych
•    zabawy w naśladowanie różnego rodzaju chodu np. zwierząt
•    wchodzenie pod górę
•    masaż łydki
•    rozciąganie ścięgna Achillesa
•    stymulowanie pięty masażem np. piłeczką z wypustkami
•    przetaczanie stopy - od pięty do palców
•    ćwiczenia: kulaj pod stopą w przód i tył twardą piłeczką; ułóż nogi na jednakowym podwyższeniu /np.książka/ podnoś je i opuszczaj na podłogę, zrób tak również naprzemiennie.

Katarzyna Strzelczyk

OBJAWY ZABURZEŃ SENSORYCZNYCH

Przykłady niepokojących sygnałów, które najczęściej można zauważyć u dzieci z zaburzeniami SI. Często występują w różnych konfiguracjach , dlatego u każdego dziecka mogą manifestować się inaczej. Obserwując dziecko bierzemy pod uwagę kilka czynników:
1. Wiek dziecka, jego etap rozwojowy
2. Wykluczamy inne objawy (emocjonalne, zdrowotne); dziecko powinien skonsultować pediatra lub inni specjaliści
3. Bierzemy pod uwagę temperament dziecka, osobowość oraz profil sensoryczny dziecka – preferencje sensoryczne
4. Jeden objaw przeważnie nie świadczy o zaburzeniach sensorycznych

KIEDY PODEJRZEWAMY ZABURZENIA INTEGRACJI SENORYCZNEJ U DZIECKA?
Jeżeli jego reakcje na bodźce:
- utrudniają codzienne życie
- wpływają negatywnie na rozwój
- utrudniają relacje społeczne
- wpływają negatywnie na członków rodziny

Katarzyna Strzelczyk

ZABAWY SŁOWAMI

Zabawy słownikowe, które organizujemy naszym dzieciom, mają duży wpływ na rozwój ich mowy, ponieważ:
- wzbogacają słownictwo,
- kształtują ekspresję słowną,
- wpływają na poprawność gramatyczną mowy,
- rozwijają myślenie, inwencję twórczą i płynność mowy.
Zabawy tego typu mogą odbywać się przy każdej okazji. Nawet nie potrzeba do nich specjalnych pomocy dydaktycznych.
ZABAWY SŁOWAMI /przykłady/:
1.    opowiadanie historyjek obrazkowych /możemy dzieciom zaprezentować historyjkę z pominięciem paru obrazków i zapytać, co mogło się wydarzyć później lub wcześniej/
2.    rysowanie własnych historyjek, nadawanie im tytułów i ich opowiadanie
3.    układanie opowiadań do ilustracji znalezionej w książce lub czasopiśmie
4.    słuchanie fragmentu utworu muzyki poważnej i układanie wspólnie z dzieckiem opowiadania, w którym np. instrumenty mogą stać się postaciami bajkowymi albo zjawiskami przyrodniczymi
5.    dopowiadanie zdań z jak największą ilością elementów/wyrazów/, np. Jesteś w lesie i widzisz… Dzisiaj na obiad babcia ugotowała… Jaś idzie na spacer i zakłada… Przez okno widzę…
Mama przyniosła zakupy, zaglądasz do torby i widzisz… Jesteś na wycieczce w zoo i spotykasz…    
6.    układanie rymów do podanego wyrazu lub krótkich rymowanek
7.    znajdowanie słów na podaną głoskę
8.    wyszukiwanie wyrazu, który nie pasuje do grupy znaczeniowej
9.    wyszukiwanie wyrazów o znaczeniu przeciwnym lub podobnym
10.     wyszukiwanie słów określających jakąś czynność, np. KUCHARZ – gotuje, nalewa, smaży, piecze, miesza, soli…
11.     rozwijanie zdań
12.     samodzielne tworzenie tekstów na podany temat z wykorzystaniem zgromadzonych wyrazów, np. „W lesie” /lis, nora, jeże, grzyby, sowa, paprocie, ślimak, sosny, poziomki/
13.     tworzenie zdrobnień, rodzin wyrazów
14.     szukanie wyrazów ukrytych w wyrazach – MAKARON, MALINA…
15.     wyszukiwanie określeń, np. Okrągły jak….  Ciemny jak…
16.     wymyślanie wyrazów do podanej sylaby, np. ro- / -lki, -sa, -bak, -bot…/
17.     wycinanie z gazet ilustracji, przyklejanie ich na kartce i tworzenie opowieści tematycznej
18.     tworzenie samodzielnych książeczek rysunkowych lub wyklejanych i prezentowanie ich słuchaczom.

Beata Brniak

TRENING UWAŻNOŚCI

Wiosna zachęca nas do treningu uważności – dzięki zaproponowanym aktywnościom można
wnieść wiele korzyści do dnia codziennego: lepsze radzenie sobie ze stresem, wzrost samooceny, poczucie wdzięczności i otwartości, wyciszenie się. Natura wokół nas zmienia się każdego dnia,
pobudza nasze zmysły i zachęca do obserwacji, skupienia się na chwili obecnej.
Można wykorzystać ćwiczenia podczas spacerów, wizyty w ogrodzie, parku, lesie, działce, łące.
Obserwacje przyrodnicze – zwracamy uwagę na zmiany zachodzące w świecie roślin, zwierząt, owadów.  Rozglądamy się za gniazdem ptaków, mrowiskiem. Zauważamy wzrost kwiatów i krzewów.
Można posadzić nasiona w doniczce i każdego dnia prowadzić obserwację.
Wiosenne rozciąganie – oddechy połączone z ruchem dodadzą energii, wyciszą trudne emocje. Wykonujemy powolny wdech nosem, szeroko rozciągamy ramiona. Długo i spokojnie wydychamy powietrze ustami oplatając przy tym rękami nasze ciało. Pomocne również mogą być pozycje jogi - sprzyja to zatrzymaniu się na chwili obecnej oraz zwiększa świadomość własnego ciała, co jest bardzo ważne podczas zaburzeń przetwarzania sensorycznego.  Katarzyna Strzelczyk

SYTUACJE EDUKACYJNE SPRZYJAJĄCE ROZWOJOWI MOWY

Bardzo ważną rolę w naszych odziaływaniach profilaktycznych, wpływających na rozwój mowy, pełnią zabawy i ćwiczenia manualne rozwijające motorykę małą – ruchy nadgarstka, palców rąk. Uzasadnia ten fakt umiejscowienie blisko siebie w korze mózgowej ośrodków odpowiedzialnych za ruchy ręki i za ruchy artykulacyjne. Zatem usprawniając palce/nadgarstek możemy osiągnąć większą precyzję ruchów języka, szczęki dolnej i warg.
W tym celu organizujmy rozmaite zabawy, dzięki którym pozytywnie wpłyniemy na mowę naszego dziecka. Dobrą propozycją będą więc wszelkie prace/zabawy plastyczne:
- gniecenie i darcie papierów – jedną ręką opartą o blat biurka lub stolika, gdzie leży np. gazeta robimy z niej papierową kulę, druga ręka na kolanie, potem zmiana  rąk; możemy też rozłożyć ściereczkę do naczyń i obiema rękami opartymi o krawędź stołu zwijać ściereczkę, aż całkowicie znajdzie się ona w naszych dłoniach
- lepienie z różnych mas plastycznych, np. mąki ziemniaczanej i oleju, z gliny, z masy solnej
- modelowanie kształtów z miękkiego drucika
- nawlekanie guzików, makaronu lub koralików
- wycinanie lub wydzieranie
- układanie puzzli
- kolorowanie, przybijanie pieczątek, naklejanie
- malowanie palcami.
Innym rodzajem zabawy będzie np. „teatrzyk paluszkowy”, w którym możemy wykorzystać stare rękawiczki i z pomocą babci, mamy lub siostry stworzyć z nich postacie z wierszy i bajek /ruchy palców, czy dłoni są wykonywane wraz z wypowiadaniem tekstów wymyślonych lub zapamiętanych, co także oddziaływuje na rozwój języka dzieci, zasobu słownictwa, poprawności gramatycznej/.
W trakcie zajęć logopedycznych dzieci mają zalecone często ćwiczenia języka, warg, szczęki dolnej. Na poprawną pracę mięśni aparatu mowy wpływa także rodzaj spożywanego jedzenia. Możemy ćwiczyć te mięśnie gryząc twardsze produkty, np. kawałki świeżych warzyw, owoców i chleb ze skórką.
W procesie mowy ważną funkcję pełni również oddech. Zabawy i ćwiczenia oddechowe mają za zadanie wytworzyć nawyk oddychania nosem i ograniczyć w ten sposób schorzenia układu oddechowego. Jest wiele naturalnych sytuacji, które możemy wykorzystać w tym celu, np. chłodzenie gorącego posiłku, chuchanie na zmarznięte ręce lub na lusterko, nadmuchiwanie balonów, zdmuchiwanie świeczek. Inne propozycje to:
- kto szybciej zdmuchnie ze stołu kulki z waty lub nagromadzone piórka
- za pomocą słomki „chwytanie” na wdechu lekkich przedmiotów /możemy też ułożyć obrazek z części/
- wymawianie głośne na jednym wydechu samogłosek: eee…, ooo…, uuu…, możemy potem łączyć je w pary lub wypowiadać po trzy samogłoski
- zabawa w „Echo” – parokrotne powtórzenie na jednym wydechu usłyszanych sylab /ku,ku…/ lub wyrazów /lato…/
- zabawy zdaniami – bierzemy duży wdech i wypuszczając powietrze wypowiadamy parę razy usłyszane krótkie zdanie ( np. Lila lubi lale.)
- recytowanie wierszy z wyrazami dźwiękonaśladowczymi
- gra na flecie
- śpiewanie piosenek.
Angażujmy dzieci do zabaw i różnego typu aktywności. Starajmy się urozmaicać im czas.
Bądźmy pomysłowi!

Beata Brniak

INTEGRACJA SENSORYCZNA – OBJAWY ZABURZEŃ I PROPOZYCJE ĆWICZEŃ

Jeśli Twoje dziecko:
NIE LUBI: obcinania włosów, paznokci; mycia włosów, czesania; smarowania kremem, przytulania głaskania, głośnych dźwięków, metek ubrań, chodzić na boso, zapinania guzików, sznurowania butów, huśtawek i karuzeli. 
JEST:  
niespokojne, płaczliwe, niezgrabne, rozdrażnione, nadpobudliwe lub spokojne, impulsywne, nadwrażliwe emocjonalnie. 
MA TRUDNOŚCI: 
z samodzielnym piciem, żuciem, połykaniem, z zaśnięciem, koncentracją uwagi, z siedzeniem lub staniem w jednym miejscu, z pisaniem, wycinaniem, rysowaniem, ze zrozumieniem poleceń. 
MA PROBLEM:
z utrzymaniem równowagi i orientacją w przestrzeni; potyka się i upada, często ma jakieś siniaki, nie jeździ na rowerze, wpada na meble, ściany i inne dzieci, często myli stronę prawą i lewą, ma słabe wyczucie odległości, nie ma dominującej jednej ręki. 
MA: 
chorobę lokomocyjną, nadwrażliwość na dźwięki, światło i jaskrawe kolory, słabą lub nadmierną reakcję na ból. 
LUBI: 
jeden rodzaj jedzenia, dobrze znane miejsca, zabawy indywidualne, chodzić na palcach, szorstkie lub miękkie ubrania, ekstremalne przeżycia. 

Integracja sensoryczna to proces, którego celem jest dostarczanie za pośrednictwem wszystkich zmysłów informacji do mózgu, który rozpoznaje je, przekształca oraz integruje ze sobą, jak również łączy z wcześniejszymi doświadczeniami. Zajęcia sensoryczne to przede wszystkim edukacyjna zabawa, dostarczająca optymalną ilość kontrolowanych wrażeń dotykowych, przedsionkowych i propriocepcyjnych (czyli odpowiedzialnych za orientację własnego ciała), efektem czego jest wytworzenie i zapamiętanie już w pozytywnym kontekście zaburzonych funkcji zmysłowych. 

Propozycje ćwiczeń w domu: 
1. Zawijanie w koc lub kołdrę i dociskanie wzdłuż całego ciała. 
2. Masowanie ciała gąbkami o różnej fakturze, nazywanie masowanych części ciała, pytanie „co jest wyżej? – kolano czy łokieć?”. 
3.Szczotkowanie dłoni i przedramion różnymi pędzlami i szczotkami. 
4. Ugniatanie palcami w ryżu, grochu, makaronach.
5. Ściskanie piłeczek rehabilitacyjnych.
6. Chodzenie po murkach, krawężnikach, konstruowanych wspólnie z dzieckiem w domu torach przeszkód z krzeseł, koców, wałków, poduszek.
7. Rzucanie do celu. 
8. Ćwiczenia z ciężarkami. 
9. Przyjmowanie i utrzymywanie pozycji „bocian”, „jaskółka”, z otwartymi i zamkniętymi oczami.
10. Podrzucanie i łapanie piłki z „utrudnieniami”: klaśnięciem, wielokrotnym klaśnięciem, przysiadem, obrotem ciała o 360 stopni.

Katarzyna Strzelczyk

ZNACZENIE MOWY W ROZWOJU DZIECKA

Mowa wpływa na całokształt rozwoju człowieka. Jest podstawą w nawiązywaniu kontaktów społecznych, daje możliwość komunikowania się, jest narzędziem w zdobywaniu informacji, pozwala na wyrażanie swoich emocji i uczuć
Zaburzenia i wady wymowy w znacznym stopniu mogą utrudnić osiąganie sukcesów w nauce szkolnej. Dlatego tak bardzo ważne jest wsparcie rodziców w terapii logopedycznej prowadzonej w szkole.
W kwestii rozwoju prawidłowej wymowy istotne są jeszcze inne zagadnienia, na które chcemy zwrócić teraz uwagę. Urządzenia nowych technologii, które są przez dzieci nadużywane mają ogromny wpływ na rozwój języka. Niestety zbyt częste korzystanie z tych „wynalazków techniki” /komputer, TV/, wyłącza dziecko z aktywności językowej , bowiem nastawia je przede wszystkim na bierny odbiór. Wpływ obrazu z urządzeń nie pobudza języka/mowy. Dzieci nie rozwijają słownictwa czynnego, mają słabo rozwiniętą wyobraźnię.

Jak zatem, my – dorośli, możemy we własnym zakresie zapobiegać takiemu zjawisku?
1.Dajmy dobry wzorzec językowy dzieciom. Nie stosujmy wielu zdrobnień. Rozwijajmy swoje wypowiedzi. Miejmy czas na słuchanie naszych pociech.
2.Czytajmy książki razem z dziećmi. Dawajmy też przykład tym, że sami czytamy. Opowiadajmy przeczytaną lekturę. Wymieniajmy się opiniami na ich temat.
3.Opowiadajmy o tym, co widzimy na spacerze/wycieczce, o tym, jak minął dzień.
4.Śpiewajmy razem piosenki, wymyślajmy zagadki.
5.Wymyślajmy wspólnie z dziećmi zabawy i gry językowe.
6.Rozwiązujmy krzyżówki i rebusy, dostosowane do poziomu dziecka, np. „Supełkowe krzyżówki”.
W naszej rubryce postaramy się cyklicznie umieszczać propozycje zabaw, ćwiczeń logopedycznych i sensorycznych, które mogą posłużyć jako gotowy materiał do pracy/zabawy, albo stać się wskazówką do wymyślenia własnej wersji.
                                                                          
Beata Brniak